Chức năng của máy tính

     

Máy vi tính cá thể là một trang bị độc lập, được lắp thêm các ứng dụng hệ thống, phầm mềm và ứng dụng, cũng tương tự các đồ vật vào ra và những thiết bị nước ngoài vi khác, mà một thiết bị quan trọng để tiến hành một hoặc nhiều công việc.

Bạn đang xem: Chức năng của máy tính


*

Máy vi tính là 1 khối hệ thống xử lý nhiều năng, có thể nhận thông tin từ người tiêu dùng thông qua bàn phím, con chuột để nhập liệu; hoàn toàn có thể từ đĩa cứng, USB, CD tốt từ mạng (qua modem, thẻ mạng) và cách xử lý nó. Sau khi đã xử lý, thông tin được hiển thị cho người sử dụng xem trên màn hình, được tàng trữ trên vật dụng hay gửi đến mang đến ai đó trên mạng.

Về mặt cấu tạo, trang bị vi tính bao gồm một đơn vị chức năng trung trọng tâm thường được điện thoại tư vấn là thùng CPU (là toàn bộ những gì được đặt phía bên trong thùng máy) và những thiết bị nước ngoài vi khác. Thùng CPU chứa hầu như các thành phần điện tử và kết nối với các thiết bị nước ngoài vi bằng những tua cáp.

Dưới đấy là hình tế bào tả bao quát một sản phẩm vi tính cá nhân gồm (1) Màn hình; (2) Modem (truy cập mạng, Internet); (3) Thùng trang bị tính; (4) Chuột; (5) Loa; (6) vật dụng in; (7) Bàn phím.


*

Cấu tạo của máy vi tính

1.CPU(Central Processing Unit – bộ xử lý trung tâm)

CPU có nhiệm vụ xử lý phần lớn dữ liệu/tác vụ của sản phẩm tính, phân phối đó bộ xử lý trung tâm còn là trung tâm điều khiển và tinh chỉnh thiết bị nguồn vào (chuột, bàn phím) và thiết bị đầu ra (màn hình, thứ in).

Về ngoại hình và cấu trúc, CPU là mộttấm mạch nhỏ, bên trong chứa một tấm wafer silicon được quấn trong một con chip bởi gốm với gắn vào bảng mạch.Tốc độ CPU được đo bằng đơn vị chức năng Hertz (Hz) tuyệt Gigahertz (GHz), cực hiếm của con số này càng béo thì CPU chuyển động càng nhanh.

Hz là đơn vị một xấp xỉ trong từng giây, một GHz là 1 tỷ dao động trong mỗi giây. Tuy nhiên tốc độ CPU không những được tính toán bằng quý hiếm Hz tốt GHz, vày CPU của từng hãng sẽ sở hữu được những công nghệ nâng cấp hiệu năng khác nhau nhằm làm tăng thông lượng dữ liệu theo phương pháp riêng.Một sự so sánh công bằng hơn giữa những CPU khác nhau đó là số lệnh mà chúng có thể thực hiện tại mỗi giây – đáng tiếc cách đối chiếu này ít được người tiêu dùng quan tâm.


*

Thuật ngữ CPU bị sử dụng sai ở vn khá nhiều. Những người thường dùng từ CPU để chỉ loại thùng máy (Case) của cái máy vi tính nhằm bàn truyền thống, nhưng thực chất CPU chỉ là 1 trong những con cpu rất nhỏ dại bên trong, còn thùng máy vậy nên chỉ cho cái bộ vỏ, trong những số đó chứa cả CPU, bo mạch chủ, RAM, ổ cứng, ổ quang cùng card giao diện (nếu có).

2.Bo mạch chủ (mainboard/motherboard):


*
Cấu tạo một bo mạch công ty (motherboard)

Bo mạch công ty là bảng mạch bao gồm và lớn nhất trong cấu trúc máy tính, nó đóng vai trò là trung gian giao tiếp giữa các thiết bị với nhau. Việc liên kết và điều khiển thường thì là do những chip cầu Bắc và ước Nam, bọn chúng là trung trọng tâm điều phối các buổi giao lưu của máy vi tính.

Gọi là bo mạch to nhất, song bo mạch nhà thường có không ít kích cỡ khác nhau, thịnh hành là các tiêu chuẩn:

– Bo mạch chuẩn ATX có size 305×244mm, thường thì bo mạch này chứa khá không hề thiếu kết nối cũng tương tự các tính năng trên kia như thẻ đồ họa, âm thanh, thậm chí kết nối LAN và WiFi tích hợp.

– Bo mạch chuẩn chỉnh micro-ATX thường dạng vuông với kích thước lớn duy nhất là244×244mm, kích cỡ này đủ để chứa 4 khe cắm RAM với 4 khe mở rộng

– Bo mạchmini-ITX có kích thước nhỏ nhất, thường xuyên là 170 x 170mm, do vậy bo mạch này thường xuyên rút gọn, chỉ còn 1 dắt cắm mở rộng và 2 dắc cắm RAM

Một số bo mạch chủ chuẩn chỉnh ATX hoàn toàn có thể tích hợp đến 4 khe PCI Express x16 có thể chấp nhận được ghép nối đa card giao diện (tối đa mang lại 4 card). Trong những lúc bo mạch công ty micro-ATX với mini-ATX lại nhắm phân khúc thị phần phổ thông, tương xứng với phần nhiều máy nhỏ tuổi dùng vào gia đình, văn phòng…

Kích thước lớn buộc phải bo mạch ATX chỉ thích phù hợp với thùng máy độ lớn trungnhư đồ vật bàn với thùng lớn bự.Bo mạchmicro-ATX nhỏ dại gọn phù hợp với thùng thiết bị cỡ nhỏ tuổi (mini desktop) với mini-ITX tương xứng cho khối hệ thống giải trí đa phương tiện đi lại tại gia (mini HTPC).

3. Bộ nhớ RAM (Random Access Memory)

RAM làbộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (thuật ngữ này giờ đồng hồ Việt dịch ra khá sai – bởi vì truy cập không còn có sự tình cờ nào), sinh sản thành một không gian nhớ tạm để máy vi tính hoạt động. Tuy call là bộ nhớnhưng khitắt đồ vật vi tính thì RAM không có gì nhớ gì tài liệu từng được sản phẩm công nghệ lưu trên đó.

Cụ thể hơn, RAM là nơi nhớ tạm đa số gì đề xuất làm nhằm CPU rất có thể xử lý cấp tốc hơn, do tốc độ truy xuất trên RAM nhanh hơn không hề ít lần so với ổ cứng hay những thiết bị tàng trữ khác như thẻ nhớ, đĩa quang…Bộ ghi nhớ RAM càng những thì sản phẩm vi tính của chúng ta cũng có thể mở cùng lúc nhiều áp dụng mà không bị chậm.


*
Bộ nhớ RAM đến máy tính

Dung lượng bộ nhớ lưu trữ RAM hiện tại được đo bởi gigabyte (GB), 1GB tương đương 1 tỷ byte. Phần đông máy tính thông thường ngày nay đều sở hữu ít tốt nhất 2-4GB RAM, với các máy cao cấp thì dung tích RAM có thể lên mang đến 16GB hoặc cao hơn.

Giống như CPU, bộ nhớ RAM bao hàm những tấm wafer silicon mỏng, bọc trong chip gốm với gắn trong bảng mạch. Các bảng mạch giữ những chip ghi nhớ RAM hiện tại được hotline là DIMM (Dual In-Line Memory Module) vày chúng xúc tiếp với bo mạch nhà bằng hai tuyến đường riêng biệt.

4. Ổ đĩa cứng (Hard Disk Drive – HDD)

Ổ đĩa cứng (còn điện thoại tư vấn là ổ cứng) là bộ nhớ lưu trữ chính của dòng sản phẩm vi tính, các thành quả của một vượt trình thao tác làm việc được lưu trữ trên ổ đĩa cứng trước lúc có các hành vi sao lưu dự trữ trên những dạng bộ nhớ khác.


*
ổ cứng – HDD

Ổ cứng là nơi tàng trữ hệ điều hành, ứng dụng và đều dữ liệudo người tiêu dùng tạo ra. Lúc tắt máy, đều thứ vẫn còn đó đề xuất bạn không hẳn cài lại phần mềm hay mất dữ liệu khi mở máy. Khi nhảy máy vi tính, hệ điều hành và ứng dụng sẽ tiến hành chuyển trường đoản cú ổ cứng lên bộ nhớ RAM nhằm chạy.


*
SSD phía trái và HDD mặt phải

Dung lượng tàng trữ ổ cứng cũng được đo bởi gigabyte (GB) như cỗ nhớ. Một ổ đĩa cứng thông thường hiện tại có thể chứa 500GB hoặc thậm chí là 1 terabyte (1.000GB) hoặc hơn. Phần nhiều ổ cứng được bán thời nay là loại truyền thống lịch sử – áp dụng đĩa kim loại để lưu trữ dữ liệu bởi từ tính.

Song hiện cũng đang thịnh hành một loại bắt đầu hơn là ổ SSD (hay call là ổ cứng rắn). Ổ cứng SSD là loại ổsử dụng các chip lưu giữ chứ không có phần xoay cơ học,lợi điểm của công nghệ mới này làcho tốc độ đọc với ghi nhanh hơn, hoạt động yên tĩnh và độ tin yêu cao hơn, tuy thế giá của nhiều loại ổ cứng SSD vẫn còn giá thành cao hơn ổ truyền thống.

5. Ổ đĩa quang (CD, DVD)

Ổ đĩa quang là thiết bị dùng làm đọc đĩa CD hay DVD bằng tia nắng laser (thường mắt tín đồ không nhận thấy được ánh nắng này), nguyên lý của ổ đĩa quang đãng là chiếu laser chiếu vào mặt phẳng đĩa để tia nắng phản xạ lạivàođầu thu rồi giải thuật thành tín hiệu.

Hầu hết thứ vi tính nhằm bàn và máy vi tính (ngoại trừ các máy dòng siêu mỏng tanh hay quá nhỏ tuổi gọn) đều kèm theo với một ổ đĩa quang, địa điểm đọc/ghi đĩa CD, DVD, và Blu-ray (tùy ở trong máy).


*
Ổ đĩa CD/DVD

Ngày nay, cùng với sự phát triển của vận tốc truy cập mạng internet thì phần lớn dữ liệu, phim ảnh đều có thể lưu trữ hoặc thiết lập từ những dịch vụ điện toán đám mây (hay nói cho dễ hiểu là một trong những nơi tàng trữ trên Internet) nên ổ đĩa quang đãng cũng đang biến mất dần như ổ đĩa mềm.

6. Card đồ hoạ (Video Graphic Array, Graphic card)

Card hình ảnh là thiết bịchịu nhiệm vụ xử lý các thông tin về hình ảnh trong vật dụng tính. Bo mạch giao diện thường được kết nối với màn hình máy vi tính giúp người tiêu dùng máy tính rất có thể giao tiếp với máy tính.

Để xử lý các tác vụ hình ảnh và lưu lại trữ kết quả tính toán nhất thời thời, bo mạch đồ vật họa gồm các bộ nhớ riêng hoặc những phần bộ lưu trữ dành riêng cho chúng từ bộ lưu trữ chung của hệ thống. Trong các trường hợp khác, bộ lưu trữ cho xử lý giao diện được cấp phát với dung lượng biến đổi từ bộ nhớ lưu trữ hệ thống.


*
Card hình ảnh máy tính

Dung lượng của bộ nhớ lưu trữ đồ họa 1 phần quyết định đến: độ phân giải tối đa, độ sâu màu với tần số làm tươi nhưng mà bo mạch thứ họa có thể xuất ra screen máy vi tính. Do vậy dung lượng bộ nhớ lưu trữ đồ họa là một thông số kỹ thuật cần vồ cập khi lựa chọn một bo mạch thiết bị họa.

Dung lượng bộ nhớ đồ họa có thể có số lượng thấp (1 mang lại 32 MB) trong số bo mạch giao diện trước đây, 64 cho 128 MB trong thời hạn hai mang lại ba năm trước đây và đến hiện nay đã thông dụng sống 256 MB với tầm độ cao hơn cho các bo mạch thiết bị họa cao cấp (512 cho 1GB và thậm chí còn nhiều hơn nữa nữa).

Xem thêm: Cách Sử Dụng Bảng Điều Chỉnh Nhiệt Độ Tủ Lạnh Panasonic Đúng Cách

Gần đây thuật ngữ card bối cảnh được sửa chữa thay thế bằng GPU – Graphics Processing Unit. GPU làbộ vi xử lý chuyên được dùng có trọng trách tăng tốc, xử lý giao diện thay bỏ phần việc của cục vi xử trí trung chổ chính giữa (CPU).

GPU bao gồm thể tiếp nhận hàng ngàn luồng tài liệu cùng lúc, chính vì như vậy đối với một vài phần mềm chuyên dụng cho đồ họa thì GPU có thể giúp tăng vận tốc sử dụng rộng gấp các lần nếu dùng bo mạch đồ họa tích phù hợp trong CPU.

7. Card âm nhạc (Audio card)

Card âm thanh là thiết bị mở rộng các tính năng về âm thanh trên thứ tính, thông qua các phần mềm, nó chất nhận được ghi lại music (đầu vào) hoặc xuất music (đầu ra) thông qua các thiết bị chuyên dụng khác (loa).


*
Card âm thanh

Trước đây, các máy tính thường phải bao gồm một bo mạch âm nhạc riêng nhằm thực hiện biến hóa tín hiệu âm nhạc để xuất ra loa, tai nghe… tuy vậy từ khi các nhà tiếp tế đưa cỗ chip của bo mạch âm thanh tích phù hợp sẵn thì các bo mạch rời đã mất thịnh hành đối với người dùng phổ thông nữa.

8. Card mạng (Network card):


*

Card mạng là trang bị có tính năng kết nối các máy vi tính với nhau thành một mạng vật dụng tính.Khi cài đặt máy tính, ắt hẳn các bạn sẽ muốn dùng nó để kết nối Internet và điều này có nghĩa là bạn có nhu cầu máy tính của bản thân mình sở hữu một card mạng.

Hầu hết máy tính ngày nay phần đa được tích hợp tối thiểu một card mạng LAN (có dây hoặc không dây) bên trên bo mạch chủ để bạn có thể kết nối bọn chúng với cỗ định tuyến đường Internet (Router). Nếu thẻ mạng tích hợp hỏng, chúng ta cũng có thể gắn thêm thẻ mạng rời vào khe không ngừng mở rộng PCI hoặc PCI Express x1 phía bên trong máy tính để bàn, hoặc rất có thể dùng một số loại card mạng kết nối bằng cổng usb (loại này thường đòi hỏi bạn bắt buộc cài driver nhằm hoạt động).


*
Một USB WiFi có tác dụng là card mạng ko dây

Nếu dùng kết nối có dây, các bạn phải liên kết cáp mạng từ máy tính xách tay đến Router. Còn nếu sử dụng card mạng WiFithì máy tính được kết nối đến cỗ định đường hoặc điểm truy cập không dây trải qua sóng radio (thường gọi sóng WiFi)

9. Cỗ nguồn (Power Supply Unit – PSU)

Bộ mối cung cấp là thiết bị cung cấp điện năng cho toàn thể các linh phụ kiện lắp ráp phía bên trong thùng sản phẩm công nghệ tính hoạt động (tuy nhiên không phải các PSU hầu hết là nguồn đồ vật tính, do chúng được sử dụng rất nhiều trong các thiết bị điện tử).


*
Bộ nguồn máy vi tính – PSU

Bộ nguồn máy vi tính là một phần tử rất đặc biệt đối với một khối hệ thống máy tính, tuy nhiêndo sự phức tạp trong giám sát và đo lường công suất nguồn,ngườidùng thườngít vồ cập đến. Thực chất sự ổn định của một laptop ngoài các thiết bị chính (bo mạch chủ, CPU, RAM, ổ cứng…) phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lắp thêm tính.

Một nguồn chất lượng kém, không cung cấp đủ năng suất hoặc tạm bợ sẽ rất có thể gây lên sự mất bất biến của khối hệ thống máy tính, hư hỏng hoặc làm bớt tuổi thọ những thiết bị khác sử dụng năng lượng của nó cung cấp.

10.Màn hình máy tính xách tay (Monitor)

Monitor là thiết bị gắn sát với thứ tính, mục đích chính là hiển thị với là cổng tiếp xúc giữa con fan và đồ vật tính.Đối với những máy tính cá nhân (PC), màn hình máy vi tính là một bộ phận tách rời.

Đối với laptop xách tay, màn hình là một bộ phận gắn bình thường không thể tách rời. Màn hình có thể dùng như 1 dạng độc lập, tuy nhiên hiện đã hoàn toàn có thể ghép nối các loại màn hình lại cùng với nhau để tăng unique và vùng hiển thị.


*
Màn hình thứ tính

Màn hình sản phẩm công nghệ tính hiện nay phổ trở nên là loại tinh thể lỏng (LCD), mặc dù vậy thể loại màn hình CRT (như vô tuyến ngày xưa) vẫn tồn tại được cần sử dụng khá phổ biến. ở bên cạnh hai nhiều loại màn hình máy tính vừa đề cập, hiện thị trường đã tất cả thêm loại màn hình máy tính cảm ứng (tương tự màn hình máy vi tính bảng) và màn hình dùng technology OLED với cấu tạo mỏng, ngày tiết kiệm tích điện hơn, cùng giá cũng giá thành cao hơn so với màn hình LCD.

11.Bàn phím (Keyboard)

Bàn phím máy tính là sản phẩm nhập dữ liệu, tiếp xúc con bạn với máy tính.Về hình dáng, bàn phím là sự việc sắp đặt những phím, một bàn phím thông thường có những ký tự được in trên phím; với phần nhiều bàn phím, những lần nhấn một phím khớp ứng với một cam kết hiệu được chế tạo ra.

Tuy nhiên, để sinh sản ra một vài ký tự cần phải nhấn cùng giữ vài ba phím cùng lúc hoặc liên tục; các phím không giống không chế tạo ra ngẫu nhiên ký hiệu nào, gắng vào đó tác động ảnh hưởng đến hành vi của máy tính hoặc của chính bàn phím.


*
Bàn phím sản phẩm tính

12.Chuột (Mouse)

Chuột là thiết bị giao hàng điều khiển, sai khiến và tiếp xúc con fan với trang bị tính.Để áp dụng chuột trang bị tính, độc nhất vô nhị thiết phải sử dụng màn hình laptop để quan gần cạnh toạ độ cùng thao tác dịch chuyển của con chuột trên màn hình.


*

13.Thùng lắp thêm (Case):

Thùng máy tính thường là một hộp kim loại dùng cất bo mạch nhà cùng với những thiết bị không giống (ở trên) cấu thành yêu cầu một máy tính hoàn chỉnh. Cùng rất sự phát triển của công nghệ, thùng máy cũng khá được gia nuốm thêm một trong những thiết bị sẵn ở phía bên trong nhằm tăng giá trị, thông thường những thùng máy đắt tiền sẽ tiến hành tích đúng theo thêm quạt tản nhiệt, mối cung cấp (PSU) và thậm chí là hệ thống tản nhiệt độ nước để sử dụng giải nhiệt độ CPU.


14. Quạt tản nhiệt

Sự phát nhiệt trong thiết bị máy vi tính là điều phải và không mong muốn muốn. Khi ánh sáng tăng lên đến giới hạn tuyệt nhất định, những thiết bị này chuyển động không ổn định, rất có thể dẫn cho làm dừng hệ thống (treo máy) hoặc lỗi hỏng.

Chính bởi vì vậy, quạt tản nhiệt được xem như là thiết bị cổ điển gắn với laptop từ mọi ngày đầu. Đến ni việc tăng cấp các thành phần linh phụ kiện cũng đồng thời cho thấy những các loại quạt tản nhiệt đẹp, giỏi và khỏe hơn. Cũng giống như các bề ngoài tản nhiệt song song khác bên cạnh như tản nhiệt độ nước…


*
Quạt tản nhiệt mang đến CPU trong thứ tính

Dù vậy, tản nhiệt bằng quạt là cách thức tản sức nóng thông dụng cùng rẻ chi phí nhất.Các thứ trong máy vi tính thường có quạt tản nhiệt độ gồm bao gồm CPU, thẻ đồ họa, nguồn, chipset. Riêng rẽ vỏ máy vi tính cũng thông thường có quạt nhằm giải nhiệt cho toàn thể linh kiện bằng phương pháp lưu thông một lượng bầu không khí lớn thoát ra khỏi thùng máy.

15. đồ vật in:

Máy in là sản phẩm công nghệ dùng diễn tả ra các nội dung được soạn thảo hoặc thiết kế sẵn. Trước đó máy in và máy quét (scan) tài liệu, văn bản, hình hình ảnh thường được tách bạch ra làm 2 các loại thiết bị, song xu phía văn phòng tiến bộ cần sự gọn gàng gàng, nên giờ đây hầu như những loại đồ vật in tất cả tích thích hợp sẵn sản phẩm quét vẫn là sản phẩm được người dùng lựa chọn những nhất.


*
Một chủng loại máy in laser

Đó chỉ mới là hartware (phần ta hoàn toàn có thể sờ mó), còn muốn khiến cho máy chuyển động được thì rất cần phải có phần mềm điều khiển (phần ta quan yếu sờ mó). Cũng chính vì cấu tạo phức hợp này mà bất cứ thành phần nào trong khối hệ thống máy “cảm cúm” cũng rất có thể làm cho toàn bộ hệ thống chạy “quờ quạng” hoặc bị “tê liệt”.

16. Bảng vẽ điện tử:


Bảng vẽ điện tử (hay nói một cách khác là bảng vẽ cảm ứng) là sản phẩm công nghệ ngoại vi đầu vào của máy tính, tác dụng chủ yếu tuyệt nhất là giúp người tiêu dùng thực hiện tại các thao tác làm việc viết – vẽ – chỉnh sửa hình ảnh một cách dễ dàng chỉ với bút cảm ứng. Thiết bị được các chuyên viên thiết kế vật họa, nhiếp hình ảnh gia, họa sĩ, phong cách thiết kế sư… sử dụng phổ biến.

Sử dụng bảng vẽ điện tử là sự việc mô phỏng của hiệ tượng vẽ trên giấy, thay thế cho loài chuột vi tính. Điều này giúp thao tác làm việc trở đề nghị “đơn giản hóa” trong quy trình thực hiện tại thiết kế, tất cả thao≥ tác tiến hành trên bảng vẽ điện tử đều sẽ được hiển thị lên đồ vật tính. Các bảng vẽ thường đã tương thích với tương đối nhiều loại phần mềm chuyên được dùng như Adobe Photoshop, Illustrator, Paint Tool Sai…

2. Tác dụng của thiết bị vi tính

Máy tính có thể thực hiện 4 chức năng cơ bản:

1. Xử trí dữ liệu: Dữ liệu tất cả thể có khá nhiều dạng, phạm vi xử lý cũng khá rộng.

2. Lưu trữ dữ liệu: máy tính có khả năng lưu trữ dữ liệu. Ngay trong khi đang xử trí dữ liệu, máy tính cần lưu trữ tạm thời, vì thế ít nhất cần có chức năng lưu giữ trữ ngắn hạn (trên RAM). Chức năng lưu trữ nhiều năm hạn cũng có tầm đặc biệt tương đương (trên HDD/SSD).

3. Di chuyển dữ liệu: máy tính khả năng di chuyển dữ liệu trong mạng nội cỗ hoặc qua mạng Internet. Năng lực được thể hiện thông qua di chuyển dữ liệu giữa máy tính xách tay với các thiết bị nối kết trực tiếp tốt từ xa.

Tiến trình nhập xuất dữ liệu: thực hiện dịch chuyển dữ liệu trong cự ly ngắn giữa máy tính xách tay và sản phẩm nối kết trực tiếp.Tiến trình truyền dữ liệu: thực hiện di chuyển dữ liệu khoảng cách xa giữa laptop và đồ vật nối kết từ bỏ xa.

4. Điều khiển: bên trong thứ tính, đơn vị điều khiển tất cả nhiệm vụ cai quản các tài nguyên, điều phối sự quản lý của các thành phần chức năng cân xứng với yêu ước nhận được từ tín đồ sử dụng. Tương xứng với các tính năng nói trên, có 3 một số loại hoạt động có thể xảy ra gồm:

Máy tính được cần sử dụng như một thiết bị dịch rời dữ liệu, có nhiệm vụ đơn giản là chuyển dữ liệu từ bộ phận ngoại vi hay này sang bộ phận ngoại vi khác.Máy tính được dùng để lưu trữ dữ liệu, với dữ liệu được đưa từ môi trường ngoài vào lưu trữ trong trang bị (quá trình đọc dữ liệu) và trái lại (quá trình ghi dữ liệu)Máy tính được dùng để giải pháp xử lý dữ liệu thông qua các làm việc trên dữ liệu tàng trữ hoặc kết hợp giữa việc lưu trữ và liên lạc với môi trường thiên nhiên bên ngoài.